Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme

Hasan Alp Karaevli; Hicran Çakmakcı

EN TR

The Role of Depression and Sleep Quality on Life Satisfaction: A Study of Young Adults

Öz

The aim of this study was to investigate the effects of depression levels and sleep quality on life satisfaction among young adults. The research was conducted using a quantitative method within a correlational design framework, and data were analyzed through correlation and multiple linear regression analyses. Analyses were performed using IBM SPSS 22.0 software. The sample consisted of 273 young adults aged between 26 and 30, who were recruited via an online survey. Of these participants, 167 were female and 106 were male. The mean age of the sample was 28.04. Data were collected using a Sociodemographic Information Form, the Beck Depression Inventory, the Adult Life Satisfaction Scale, and the Pittsburgh Sleep Quality Index. The results indicated a statistically significant negative relationship between depression levels and life satisfaction. Similarly, a negative association was found between sleep quality and life satisfaction, suggesting that poorer sleep quality adversely affects life satisfaction. A significant positive correlation was also identified between depression levels and poor sleep quality, implying that an increase in depressive symptoms is associated with a deterioration in sleep. According to the results of the multiple linear regression analysis, depression and sleep quality together explained approximately 22% of the variance in life satisfaction (R² = .220). In conclusion, depression and sleep quality emerged as significant predictors of life satisfaction among young adults. The findings highlight that interventions targeting sleep quality may be an effective strategy to enhance life satisfaction in this population.

Anahtar Kelimeler

Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme

Öz

Bu araştırmanın amacı, genç yetişkin bireylerde depresyon düzeyi ve uyku kalitesinin yaşam doyumu üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, nicel yöntemle ve korelasyonel desen çerçevesinde yürütülmüş; veri çözümlemelerinde korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Bu elde edilen veriler IBM SPSS 22.0 programında analizi sağlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, çevrim içi anket yöntemiyle ulaşılan ve yaşları 26 ile 30 arasında değişen toplam 273 genç yetişkin birey oluşturmaktadır. Bu katılımcıların 167’si kadın, 106’sı ise erkektir. Örneklemin yaş ortalaması 28,04 olarak belirlenmiştir. Veriler, Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Yetişkin Yaşam Doyumu Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen bulgular, genç yetişkin bireylerde depresyon düzeyi ile yaşam doyumu arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Benzer şekilde, uyku kalitesi ile yaşam doyumu arasında da negatif bir ilişki saptanmış, uyku kalitesindeki düşüşün yaşam doyumunu olumsuz etkilediği görülmüştür. Ayrıca depresyon düzeyi ile uyku kalitesi arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuş; bu da depresif belirtiler arttıkça uyku kalitesinin bozulduğunu göstermektedir. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, depresyon ve uyku kalitesi birlikte yaşam doyumundaki varyansın yaklaşık %22’sini açıklamıştır (R² = .220). Sonuç olarak, depresyon ve uyku kalitesi, genç yetişkinlerin yaşam doyumunu anlamlı düzeyde yordayan değişkenlerdir. Özellikle uykuya yönelik müdahalelerin, yaşam doyumunu artırmada etkili bir strateji olabileceği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aldabbour, B., et al. (2025). Prevalence of poor sleep quality and its relationship with life satisfaction, depression, anxiety and stress among medical students in Gaza. Middle East Current Psychiatry, 32(10).
Altıntaş, H., Sevencan, F., Aslan, T., Cinel, M., Çelik, E., Onurdağ, F. (2006). HÜTF dönem dört öğrencilerin uyku bozukluklarının ve uykululuk hallerinin epworth uykululuk ölçeği ile değerlendirilmesi. Sted, 15 (7), 114.
Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469–480.
Arslan, S., Fadıloğlu, Ç. (2009). Kanserde uyku sorunlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi. Turkish Journal of Research and Development in Nursing, 11(2).
Aysan, E., İsmailoğlu, E. G., Karaköse, S., Zaybak, A. (2014). Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi
Baglioni, C., Battagliese, G., Feige, B., Spiegelhalder, K., Nissen, C., Voderholzer, U., Riemann, D. (2011). Insomnia as a predictor of depression: A meta-analytic evaluation of longitudinal epidemiological studies. Journal of Affective Disorders, 135(1–3), 10–19.
Bayram, N., Bilgel, N. (2008). The prevalence and socio-demographic correlations of depression, anxiety and stress among a group of university students. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 43(8), 667–672.
Beck, A. T. (1967). Depression: Clinical, experimental, and theoretical aspects.

Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561–571.
Beck, A. T., Steer, R. A., Garbin, M. G. (1988). Psychometric properties of the Beck Depression Inventory: Twenty-five years of evaluation. Clinical Psychology Review, 8(1), 77–100.
Boylu, A. A., Paçacıoğlu, B. (2016). Yaşam kalitesi ve göstergeleri. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 8(15), 137-150.
Burhanoğlu, S. (2016). Uykuyu etkileyen faktörler. 4 Nisan 2020 tarihinde https://www.sabriburhanoglu.com/uykuyu-etkileyen-faktorler adresinden erişildi.
Buysse, D. J., Reynolds III, C. F., Monk, T. H., Berman, S. R., Kupfer, D. J. (1989). The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry research, 28(2), 193-213.
Carney, C. E., Edinger, J. D., Meyer, B., Lindman, L., Istre, T. (2006). Daily activities and sleep quality in college students. Chronobiology International, 23(3), 623–637.
Carpi, E., Cianfarani, A., & Vestri, A. (2022). The impact of sleep quality on physical and mental health-related quality of life in university students. Current Psychology.
Cheng, W., et al. (2022). Nonlinear associations of sleep duration with depression: A cross-sectional and longitudinal study. Journal of Affective Disorders, Elsevier.
Collop, A. N., Krishnan, V. (2006). Gender differences in sleep disorders. Current Opinion in Pulmonary Medicine, 12, 383-389.
Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71–75.
Dozois, D. J. A., Dobson, K. S., Ahnberg, J. L. (1998). A psychometric evaluation of the Beck Depression Inventory–II. Psychological Assessment, 10(2), 83–89.
Eliasson, A. H., Lettieri, C. J. (2010). Early to bed, early to rise! Sleep habits and academic performance in college students. Sleep Breath, 14 (1), 71-75.
Forquer, L. M., Camden, A. E., Gabriau, K. M., Johnson J. M. (2008). Sleep Patterns of College Students at a Public University. Journal of American College Health, 56(5), 563-565.
Goldstein, A. N., & Walker, M. P. (2014). The role of sleep in emotional brain function. Annual Review of Clinical Psychology, 10, 679–708.
Hisli, N. (1988). Beck Depresyon Envanteri’nin geçerliği üzerine bir çalışma. Psikoloji Dergisi, 6(22), 118–122.
Joshanloo, M., & Blasco-Belled, A. (2023). Reciprocal Associations between Depressive Symptoms, Life Satisfaction, and Eudaimonic Well-Being in Older Adults over a 16-Year Period. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 2374.
Kaba, İ., Erol, M., Güç, K. (2018). Yetişkin yaşam doyumu ölçeğinin geliştirilmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 1-14.
Karaevli, H. (2025). Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarda sosyal biliş yeteneklerinin EEG analizi: Bilgisayar tabanlı müdahale yoluyla bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Karaevli, H., & Karakelle, S. (2024). TOMATIS® metodunun otizm spektrum bozukluğu olan çocukların duygu durumları üzerine etkisinin incelenmesi. In Proceedings of the 13th International Istanbul Scientific Research Congress (pp. 73-90). İstanbul, Türkiye: BZT Akademi Yayınevi®.
Keshavarz Akhlaghi, A. A., Ghalebandi, M. F. (2009). Sleep quality and its correlation with general health in pre- university students of Karaj. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 3 (1), 44-49.
Kumaraswamy, N. (2013). Academic stress, anxiety and depression among college students – A brief review. International Review of Social Sciences and Humanities, 5(1), 135–143.
Lund, H. G., Reider, B. D., Whiting, A. B., Prichard, J. R. (2010). Sleep patterns and predictors of disturbed sleep in a large population of college students. Journal of Adolescent Health, 46(2), 124–132.
Maslow, A. H. (1970). Motivation and Personality (2nd Ed.). Harper and Row.
Orzech, K. M., Salafsky, D. B., Hamilton, L. A. (2011). The state of sleep among college students at a large public university. Journal of American College Health, 59 (7), 612-619.
Özata, M. (2019). Akıllı telefon bağımlılığı belirtilerinin uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Beykent Üniversitesi, İstanbul.
Paunio, T., et al. (2009). Poor sleep predicts life dissatisfaction. Journal of Sleep Research, 18(2), 201–209.
Potter, P. A., Perry, A. G. (2009). Fundamentals of nursing. (6rd ed., pp. 1198- 1227). Mosby Year Book.
Rezaei, O., Mokhayeri, Y., Haroni, J., Rastani, M. J., Sayadnasiri, M., Ghisvand, H., Armoon, B. (2017). Association between sleep quality and quality of life among students: a cross sectional study. International Journal Of Adolescent Medicine And Health, 2017(1),
Sander, J. W. A. S., Hart, Y. M., Shorvon, S. D., Johnson, A. L. (1990). Medical science: national general practice study of epilepsy: newly diagnosed epileptic seizures in a general population. The Lancet, 336(8726): 1267-1271.
Schlarb, A., Friedrich, A., Claßen, M. (2017). Sleep problems in university students – an intervention. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 2017(13), 1989–2001.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
Şenol, V., Soyuer, F., Pekşen, A. R., Argun, M. (2012). Adolesanlarda uyku kalitesi ve etkileyen faktörler. Kocatepe Tıp Dergisi, 14, 93-102.
Tazelaar, A. S., Teeuw, B., Snijders, T. A. B., Koot, H. M. (2011). The influence of psychiatric disorders on the quality of life of adolescents and young adults. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 5, 6.
Tegin, B. (1980). Depresyonun bilişsel kuramı ve Beck Depresyon Envanteri (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Tsuno, N., Besset, A., Ritchie, K. (2005). Sleep and depression. The Journal of Clinical Psychiatry, 66(10), 1254–1269.
Yalçın, İ. (2011). Üniversite öğrencilerinde yaşam doyumu: Benlik saygısı, denetim odağı ve cinsiyetin rolü. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 979–993.
Zhu, Y., Chen, W., & Zheng, L. (2023). Longitudinal relationship between sleep quality and life satisfaction: the mediating role of health. Healthcare, 11(13), 1912.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Alp Karaevli ^*
0000-0001-6585-2528
Türkiye

Hicran Çakmakcı
0009-0001-7763-2722
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

15 Şubat 2025

Kabul Tarihi

10 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA28ZR25WW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karaevli, H. A., & Çakmakcı, H. (2025). Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme. Health Services Research Journal, 3(1), 21-27. https://izlik.org/JA28ZR25WW

AMA

1.Karaevli HA, Çakmakcı H. Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme. HES Journal. 2025;3(1):21-27. https://izlik.org/JA28ZR25WW

Chicago

Karaevli, Hasan Alp, ve Hicran Çakmakcı. 2025. “Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme”. Health Services Research Journal 3 (1): 21-27. https://izlik.org/JA28ZR25WW.

EndNote

Karaevli HA, Çakmakcı H (01 Temmuz 2025) Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme. Health Services Research Journal 3 1 21–27.

IEEE

[1]H. A. Karaevli ve H. Çakmakcı, “Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme”, HES Journal, c. 3, sy 1, ss. 21–27, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28ZR25WW

ISNAD

Karaevli, Hasan Alp - Çakmakcı, Hicran. “Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme”. Health Services Research Journal 3/1 (01 Temmuz 2025): 21-27. https://izlik.org/JA28ZR25WW.

JAMA

1.Karaevli HA, Çakmakcı H. Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme. HES Journal. 2025;3:21–27.

MLA

Karaevli, Hasan Alp, ve Hicran Çakmakcı. “Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme”. Health Services Research Journal, c. 3, sy 1, Temmuz 2025, ss. 21-27, https://izlik.org/JA28ZR25WW.

Vancouver

1.Hasan Alp Karaevli, Hicran Çakmakcı. Depresyon ve Uyku Kalitesinin Yaşam Doyumu Üzerindeki Rolü: Genç Yetişkinler Üzerine Bir İnceleme. HES Journal [Internet]. 01 Temmuz 2025;3(1):21-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28ZR25WW