TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM

Sebla Ak

TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM

Öz

Yalın düşünce, rekabetçi olmak isteyen medikal kuruluşların birincil olarak başvurabilecekleri bir yaklaşımdır. Yalın düşünce uygulamalarına yönelen medikal kurumlarında, hasta ve iş akışında meydana gelen israf ve kaynakların yok edilmesi ile sürekli bir akış sağlanabilmektedir. Üstelik hastaların ve yakınlarının, sağlık profesyonellerinin isteklerini karşılanarak motivasyonlarını artırılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı; sağlık sektöründe kullanılabilecek yalın tekniklerin incelenmesi ve dünyanın önde gelen yalın sağlık uygulayıcılarının etkinliklerinin ve Türkiye'deki bazı uygulamaların örneklerle açıklanmasıdır. Bu doğrultuda bu çalışma ile sağlık sektöründe yalın düşünme uygulamalarına ilişkin güncel bir literatür taramasının yapılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla son dönemde sağlık sektörü sürecinde yalın yönetim tekniklerini benimseyen akademik çalışmalar bir araya getirilerek yalın düşünce uygulamalarının genel durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Literatür taraması sonucunda sağlık sektöründe yalın düşünce uygulamalarının sürekli tercih edildiği, uygulamalarda farklı yalın tarzların kullanıldığı ve medikal kurumlarının farklı birimlerinde uygulamaların gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. Covid-19 salgını durumunda sağlık hizmetlerinde yalın yönetin yaklaşımı hakkında bilgilere yer verilmiştir. Yalın Yaklaşımın henüz çok sayıda bilinmediği Türkiye’de bu çalışmanın; sağlık sektöründen sağlık yöneticilerine, sağlık profesyonellerine, karar vericiler ve bütün paydaşlar için bir yol haritası olarak kullanılabileceği umut vericidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ahlstrom J. (2007). Using the 5s lean tool for health care. Modern Technologies in Industrial Engineering.http://S3. Amazonaws.Com/Rdcms-Himss/Files/Production/Public /Hımssorg/Cont Ent/Files/Mepı/5s_Impactarticle.Pdf
Antony, J., Banuelas, R. (2002). Key ingredients for the effective implementation of six sigma program, Measuring Business Excellence, 6(4), 20-27. https://Doi.Org/10.1108/ 13683040210451679.
Aytaç Z. (2009). Hastanelerde yalın yönetim sistemleri. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü̈, Yayınlanmamış̧ Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Balcı, B.R. (2011). Yalın düşünce ve muhasebe. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (1), 39-58. Retrieved from: https://dergipark.org.tr/tr/pub/deusosbil/ issue/4623/63090vemuhasebe
Ballard G., Decker D. And Mack J. (2008). Lean construction in california health care. Modern Steel Construction. http://Www.Lean.Org.Tr/Lean-Construction-İn-California-Health-Care/
Behrouzi, F., & Wong, K.Y. (2011). Lean peformance evaluation of manufacturing systems: a dynamic and ınnovative approach. Procedia Computer Science, 3, 388-395.
Belgutay, Ali Galip (2007), Yalın üretim sistemi ve tekstil sektöründe bir örnek olay çalışması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi S.B.E., İstanbul.
Ben-Tovım, D.I., Bassham, J.E., Bolch, D., Martın, M.A., Dougherty, M., Ve Szwarcbord, M. (2007). Lean thinking across a hospital: redesigning care at the flinders medical centre. Australian Health Review, 31(1), 10-15.

Bolton Nhs Foundation Trust. (T.Y.) Http://Www. Boltonft.Nhs.Uk/About-Us/Trust-Profile/ Bonaccorsi, A., Carmignani, G., Zammori, F. (2011). Service value stream management (svsm): developing lean thinking in the service industry. Journal Of Service Science And Management, 4(4),42.
Bryant, P.M., & Gullıng, R.D. (2006). Faster, better, cheaper: lean labs are the key to future survival, Clin Leadersh Manag Rev, 20(2), E2-E2.
Buesa R. J. (2009) Adapting lean to histology laboratories. Annals Of Diagnostic Pathology 13(5): 322–333. Buhara Hastanesi. http://Www.Buharahastanesi.Com.Tr /Kurumsal.Php
Business Improvement (T.Y.) Http://Www.Business-İmprovement.Eu/Lean/Lean_ Manufacturing_Eng.Php Canpolat, G. (2015). Bolu yalın hastane uygulamaları sempozyumu. Http://Lean.Org.Tr/Bolu-Yalinhastane-Uygulamalari- Sempozyumu/.
Cima R. R, Brown M., Hebl J., Moore R., Rogers J., Kollengode A., Amstutz G., Aweisbrod C., Narr B. and Deschamps C. (2011). Use of lean and six sigma methodology to ımprove operating room efficiency in a high-volume tertiary-care academic medical center. American College of Surgeons 213(1): 83-92.
Cohen, R. I. (2018). Lean methodology in healthcare. Chest Journal, 154(6),1448-1454.
Cooke D. J. (2007) Leading The Way To Lean. Business Finance 13(5): 13-16.
Çağatay, A. (2022.) Sağlık hizmetlerinde yönetim güncesi, Gazi Kitap Evi S437
Çanakçıoğlu, M. (2019). Yalın düşünce felsefesinde israfla mücadele araçları. Sosyal bilimler Araştırma Dergisi, 8 (3), 270-282. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ssrj/issue/47195/611491
Çilhoroz, Y., & Arslan, İ. (2018). Yalın yönetim yaklaşımları ve sağlık hizmetlerinde uygulamaları. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(32),156-185. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sbe/issue/41366/430985
Deniz, D., Ünlü, T.N., Sevimli, E. (2012). Sağlık kuruluşlarında yalın yönetim ve yalın uygulama örnekleri. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 18 (1), 41-60. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/spkd/issue/62666/790975.
De Souza L. B. (2009). Trends and approaches in lean healthcare. Leadership İn Health Services 22(2):121-139.
Dickson E. W., Anguelov Z., Vetterick D., Eller A. And Singh S. (2009). Use of lean in the emergency department: a case series of 4 hospitals. Annals Of Emergency Medicine 54(4): 504-510. Dobrzykowski D. D., Mcfadden K. L. And Vonderembse M. A. (2016) Examining pathways to safety and financial performance in hospitals: a study of lean in professional service operations. Journal Of Operations Management 42: 39-51.
Doğan, N. Ö., & Şimşek Yaylı, B. (2019). Sağlık sektöründe yalın düşünce: bir literatürderlemesi. Hacettepe Sağlık İdare Dergisi, 22(2),467490.https://dergipark.org.tr/tr/pub/hacettepesid/issue /48866/622795
Eeghen, C., Littenberg, B., Holman, M. D., Kessler, R. (2016). Integrating behavioral health in primary care using lean workflow analysis: a case study. J Am Board Fam Med, 23(3),385-393.
Efe, Ö. F. & Engin, O. (2012). Yalın hizmet - değer akış haritalama ve bir acil serviste uygulama . Verimlilik Dergisi , (4) , 79-107 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/verimlilik /issue/21762/233927
Emel, E. (2016). Uludağ üniversitesi yalın sağlık hizmeti ile tanıştı. Http://Lean.Org.Tr/Uludag-Universitesi-Yalin-Saglik-Hizmeti-İle- Tanisti/.
Farris D. (2009). Leading the way with lean. http://Www.Averadvantage.Org/App/Files/Public/5658/Pdf-Mckennan-Leading-The-Way-With-Lean-Update.Pdf
Fıllıngham, D. (2008). Lean healthcre: ımproving the patient’s experience”, Kingsham Press, Uk. Fıne, B. A., Golden, B., Hannam, R., Ve Morra, D. (2009). Leading Lean: A Canadian Healthcare Leader’s Guide, Healthcare Quarterly, 12(3), 32-41.
Gerger A. & Demir B. (2010) .Otomotiv servis hizmetlerinde yalın altı sigma kullanımı ile servis müşteri memnuniyet oranının arttırılmasına yönelik bir örnek. Taşıt Teknolojileri Elektronik Dergisi 2(1): 33-47.
Graig L. & Perosino K. (2011). Applying Lean To Improve The Patient Visit Process At Three Federally Qualified Health Centers. Altarum Institute.
Güleryüz D. (2012). Yalın yönetim sistemlerinin hastanelere uyarlanabilirliği ve bir hastane uygulaması. Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
Gürer, S. (2017). Türk sağlık hizmetlerinde yalın yönetim ı̇ncelemesi: karadeniz bölgesi’nde bir uygulama, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Hawthorne Iıı H. C. And Masterson D. J. (2013). Lean events at columbus regional healthcare system and sampson regional medical center. Nc Medical Journal 74(2): 134-135.
Hılton, R.J., & Sohal, A. (2012). A conceptual model for the successful deployment of lean six sigma, International Journal Of Quality And Reliability Management, 29(1), 54-70, Https://Doi.Org/10.1108/02656711211190873.
Ho S. K. And Cicmil S. (1996) Japanese 5-S practice. The Tqm Magazine 8(1): 5–53.
Kavuncubaşı, Ş. & Yıldırım, S., (2015). Hastane ve sağlık kurumları yönetimi, 4. Baskı, Siyasal Kitabevi, Ankara.
Kimsey, D. B. (2010). Lean methodology in health care. Aorn Journal, 92,53- 60.
Kumar, J. (2021). Lean and kaizen application in the healthcare during the COVID- 19 pandemic, Candidate For B.S İn Mechanical and Industrial Engineering, northeastern university boston, ma 02120 Lı̇, J. (2015). Just-in-time management in healthcare operations, Honors College Capstone Experience, Thesis Projects, Usa.
Liker, J. K., & Trachilis, G. (2014). Developing lean leaders at all levels: a practical guide. Lean Leadership Institute Publ.
Lowe F. R. (2013). Lean healthcare: controlling cost through better care. medical ındustry leadership ınstitute, Working Paper Series.
Maarof M. G. & Mahmud F. (2016). A review of contributing factors and challenges in ımplementing kaizen in small and medium enterprises. Procedia Economics and Finance 35: 522-531.
Mannon, M. (2014). Lean healthcare and quality management: the experience of thedacare. Quality Management Journal 21(1): 7-10.
Mark, G. (2018). Lean hospitals: ımproving quality, patient safety and employee satisfaction, Crc Press, New York.
Melton, T. (2005). The benefits of lean manufacturing: what lean thinking has to offer the process industries. Chemical Engineering Research And Design, 83(6), 662-673.
Miller R. (2015). Utilizing lean tools to ımprove value and reduce outpatient wait times in an ındian hospital operations management, Leadership İn Health Services 28(1): 57-69.
Milliyet Gazetesi (T.Y.) Http://Www.Milliyet.Com.Tr/Medical-Park-Yalin-Hastane- Uygulamasini-Samsun-Yerelhaber-184638/
Nayar P., Ojha D., Fetrick A. And Nguyen A. T. (2016). Applying lean six sigma to ımprove medication management. ınternational Journal Of Health Care Quality Assurance 29(1): 16-23.
Nazarali, S., Rayat, J., Salmonson, H., Moss, T., Mathura, P., Damji, K. F. (2017). The applicationofa “6s lean” initiative to improve work flow for emergency eye examination rooms. Can J Ophthalmol, 52(5),435-440.
Özkol, A. E. (2004). Yalın düşünce ve ı̇srafın tekdüzen muhasebe sistemi çerçevesinde kaydı: bir yaklaşım ve örnek uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(1), 119-138.
Özmez D. (2006) Bir üretim organizasyonu olarak yalın üretim sistemi. Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Bursa.
Pearce, J. (2004). Achieving timely ‘simple discharge from hospital - a toolkit for the multidiciplinary team. Department Of Health Chlorine Free Paper, Uk.
Pekin, E., & Çil, İ. (2015). Kauçuk sektörü poka-yoke uygulaması . Sakarya University Journal Of Science, 19(2), 163-170 . Doı: 10.16984/Saufenbilder.19905.
Pepper, M.P.J., & Speddıng, T.A., (2010). The evolution of lean six sigma, International Journal of Quality And Reliability Management, 27(2), 138-155, Https://Doi.Org/10.1108/ 0265671 1011014276.
Poksinska, B., Swartling, D. And Drotz, E. (2013). The daily work of lean leaders – lessons frommanufacturing and healthcare. Total Quality Management & Business Excellence, 24(7-8), 886- 898.
Raab, S.S., Jaja, C.A., Condel, J.L. Ve Dabbs, D. J. (2005). Improving papanicolaou test quality and reducing medical errors by using toyota production system methods, American Journal of Obstetrics and Gynecology, 194(1), 57-64.
Radnor, Z., Walley, P., Stephens, A., Ve Buccı, G. (2006). Evaluation of the lean approach to business management and its use in the public sector, Scottish Executive Social Research, 20.
Raval, S.J., & Kant, R. (2017). Study on lean six sigma frameworks: a critical literature review, International Journal Of Lean Six Sigma, 8(3), 275-334, Https://Doi.Org/10.1108/ Ijlss-02-2016-0003.
Singh J. & Singh H. (2009). Kaizen philosophy: a review of literature. The Icfai University Journal of Operations Management 8(2): 51-72.
Sivaslı E. (2006) İşletme süreçlerinde yalın tekniklerin kullanılması üzerine bir araştırma, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
Sutter Health. (T.Y.) Http://Www.Sutterhealth.Org/About/Construction.Html
Şimşek Ilkım, N. & Derin, N. (2016). Dünyadan ve Türkiye’den örneklerle sağlık hizmetlerinde yalın yönetim . Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19 (4) , 465-479 . Retrieved From Https://Dergipark.Org.Tr/Tr/Pub/Hacettepesid/İssue/39635/469092
Tanyıldızı, İ., & Demir, Ö. (2019). Sağlık kurumlarında yalın yönetim. Fırat Üniversitesi İı̇bf Uluslararası İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 3(1),13-40.
Tdk. (2017). Türk Dil Kurumu. Erişim Yeri: Http://Www.Tdk.Gov.Tr/İndex.Php?Option=Com_Gts&Arama=Gts&Guid=Tdk.Gts.5a0c1444edfd91.28971753.
Thedacare. (T.Y.) Https://Www.Thedacare.Org/About-Us/Our-History.Aspx
Toussaint J. S. And Berry L. L. (2013). Leadership Lessons From Lean. Trustee 66(10): 21-24.
Toussaint J. S. And Berry L. L. (2013). The Promise of Lean in Health Care. Mayo Clinic Proceedings 88(1): 74-82.
Tsao, C.C.Y., & Beikmann, B. (2012). Improve healthcare design development. conference paper, 20th conference of the ınternational group for lean construction, Iglc 2012; San Diego, Ca; United States; 17 July 2012 Through 22 July 2012.
Türkan, Ö.U. (2010). “Üretimde yalın dönüşümün temel performanskriterleri”, Baü Fen Bil. Enst. Dergisi, 12(2), 28-41.
Vegting, I. L., Beneden, V. M., Kramer, M. H., Thijs, A., Kostense, P. J., Nanayakkara, P. W. (2012). how to save costs by reducing unnecessary testing: lean thinking in clinical practice. Europeanjournal Of Internal Medicine, 23(1),70-75.
Yagınlar, G. & Bal, N. (2019). Yalın yönetim ve yalın lojistik kavramlarının irdelenmesi . Stratejik Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi , 3 (1) , 151-161 . Doı: 10.30692/Sisad.492188Yılmaz, M., Alıcı, H., Karaman, M. (2017). Sağlık kurumlarında israf giderme yöntemleriyle yalın düşünce. İstanbul Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 5(2).
Yüksel, H. (2012). Yalın sağlık, Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sebla Ak ^*
0000-0003-4691-8100
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

28 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

27 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2023

Kabul Tarihi

1 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA38BG76CE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ak, S. (2024). TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM. Health Services Research Journal, 1(1), 8-25. https://izlik.org/JA38BG76CE

AMA

1.Ak S. TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM. HES Journal. 2024;1(1):8-25. https://izlik.org/JA38BG76CE

Chicago

Ak, Sebla. 2024. “TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM”. Health Services Research Journal 1 (1): 8-25. https://izlik.org/JA38BG76CE.

EndNote

Ak S (01 Temmuz 2024) TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM. Health Services Research Journal 1 1 8–25.

IEEE

[1]S. Ak, “TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM”, HES Journal, c. 1, sy 1, ss. 8–25, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38BG76CE

ISNAD

Ak, Sebla. “TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM”. Health Services Research Journal 1/1 (01 Temmuz 2024): 8-25. https://izlik.org/JA38BG76CE.

JAMA

1.Ak S. TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM. HES Journal. 2024;1:8–25.

MLA

Ak, Sebla. “TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM”. Health Services Research Journal, c. 1, sy 1, Temmuz 2024, ss. 8-25, https://izlik.org/JA38BG76CE.

Vancouver

1.Sebla Ak. TÜRKİYE’DEN VE DÜNYADAN ÖRNEKLERLE SAĞLIK SEKTÖRÜNDE YALIN YÖNETİM. HES Journal [Internet]. 01 Temmuz 2024;1(1):8-25. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38BG76CE